Ι. Κατράς, Δίκαιο Οροφοκτησίας, 3η έκδ., 2026
Και στην παρούσα τρίτη έκδοση αναλύεται ο θεσμός της οροφοκτησίας, η οποία αποτελεί ένα τμήμα του αστικού δικαίου ιδιαιτέρως δυσχερές, λόγω της ατελούς ρύθμισής της στον νόμο, αλλά και των ενδοτικού δικαίου διατάξεων του νόμου που τη ρυθμίζει. Μέσα από τη συστηματική διάρθρωση της ύλης, ο θεσμός της οροφοκτησίας παρουσιάζεται κατά τρόπο εύληπτο. Γι’ αυτό, το έργο χωρίζεται σε τρία βασικά μέρη: α) τη σύσταση της οροφοκτησίας, β) τη λειτουργία της οροφοκτησίας χωρίς κανονισμό και γ) τη λειτουργία της οροφοκτησίας σε περίπτωση που έχει συνταχθεί κανονισμός των σχέσεων των συνιδιοκτητών.
Το παρόν έργο είναι εμπλουτισμένο τόσο νομολογιακά όσο και θεματικά. Η παράθεση αποσπασμάτων της νομολογίας αποτελεί επιπρόσθετη αναγκαία βοήθεια για την κατανόηση της εφαρμογής του δικαίου.
Με τους ν. 5221/2025 (ΦΕΚ 133 Α΄/28.7.2025) και 5264/2025 (ΦΕΚ 239 Α΄/19.12.2025) επήλθαν νέες μεταβολές στον ΚΠολΔ, οι οποίες επηρεάζουν και την ειδική διαδικασία με την οποία εκδικάζονται οι διαφορές από την οροφοκτησία. Τέλος, ο θεσμός επηρεάζεται και από το νέο Κληρονομικό Δίκαιο το οποίο εισήχθη με τον ν. 5303/2026 (ΦΕΚ 81 Α΄/22.5.2026), στο οποίο προβλέπεται ο νέος θεσμός της κληρονομικής σύμβασης.
Πληροφορίες έκδοσης
Πίνακας περιεχομένων +-
Περιεχόμενα
Πρόλογος
Βασική βιβλιογραφία
Συντομογραφίες
Κεφάλαιο Α΄
Γενικά
§ 1. Έννοια και φύση οροφοκτησίας
Α. Η κυριότητα επί του εδάφους και η εξαίρεση
Β. Φύση οροφοκτησίας
§ 2. Γενικές αρχές και έννοιες της οροφοκτησίας
Α. Γενικά
Β. Κατ’ ιδίαν αρχές και έννοιες
1. Χωριστή κυριότητα σε μέρος οικοδομής και συγκυριότητα στο έδαφος.
2. Συγκυριότητα στα κοινά μέρη
3. Αρχή της αυτονομίας της ιδιωτικής βούλησης.
4. Παροχή δικαιώματος σε πλειοψηφία
5. Έγγραφος τύπος
6. Δεσμευτικότητα συμφωνιών
7. Περιορισμοί στα κοινά – Δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης
8. Μη κατάργηση με αχρησία
9. Οριζόντια και κάθετη οροφοκτησία
10. Κοινές δαπάνες
11. Αρχή μη πολεοδομικής τακτοποίησης αυθαιρεσιών
Κεφάλαιο Β΄
Σύσταση Οροφοκτησίας
§ 3. Τρόποι σύστασης οροφοκτησίας γενικώς
Α. Εφαρμοζόμενες διατάξεις
Β. Επιτρεπόμενοι τρόποι σύστασης
Γ. Απαγορευμένοι τρόποι σύστασης
1. Χρησικτησία
2. Αναγκαστική απαλλοτρίωση
3. Αναγκαστικός πλειστηριασμός. Κατά την ορθή άποψη δεν είναι δυνατή η σύσταση οροφοκτησίας με αναγκαστικό πλειστηριασμό
4. Διοικητική πράξη. 1. Στο άρθ. 3 § 2 ν.δ. 690/1948 ορίζεται ότι:
Δ. Χρησικτησία και οροφοκτησία
1. Σύσταση οροφοκτησίας με χρησικτησία
2. Νομή μέρους πράγματος
3. Χρησικτησία επί χωριστής ιδιοκτησίας
4. Χρησικτησία και κτηματολόγιο
§ 4. Τύπος σύστασης οροφοκτησίας
Α. Συμβολαιογραφικό έγγραφο – Μεταγραφή – Κτηματολόγιο
Β. Πολλαπλή μεταγραφή
1. Γενικά
2. Ειδικά επί οροφοκτησίας
Γ. Διάταξη τελευταίας βούλησης
Δ. Δικαστική απόφαση
Ε. Τύπος τροποποίησης
ΣΤ. Συνέπειες σύστασης οροφοκτησίας
§ 5. Προϋποθέσεις νόμιμης σύστασης οροφοκτησίας
Α. Αναγκαίες προϋποθέσεις
Β. Μη αναγκαίες προϋποθέσεις
1. Γενικά
2. Ανυπαρξία υποθήκης επί του ακινήτου
Γ. Αντίθεση σε πολεοδομικές διατάξεις
Δ. Ύπαρξη αυθαίρετου κτίσματος
§ 6. Ύπαρξη κυριότητας επί ακινήτου
Α. Γενικά
1. Ύπαρξη πλήρους κυριότητας
2. Δικαιοπραξία κυρίου
3. Διαθήκη κυρίου
Β. Επικαρπία
1. Υποστηριζόμενες απόψεις
2. Η άποψή μας
3. Οίκηση
Γ. Ενιαίο ακίνητο – συνένωση ακινήτων
Δ. Αυτοτέλεια χώρων
1. Γενικά
2. Έννοια ορόφου
3. Βοηθητικοί χώροι
Ε. Παράλληλη σύσταση οριζόντιας και κάθετης ιδιοκτησίας
ΣΤ. Χώροι στάθμευσης αυτοκινήτων
Ζ. Συστατικά ακινήτου
§ 7.
Διαίρεση σε χωριστές ιδιοκτησίες και αναγκαστική συγκυριότητα επί του εδάφους
Α. Διαίρεση σε δύο τουλάχιστον αυτοτελή τμήματα
Β. Όροφοι – Διαμερίσματα
Γ. Σύσταση σε μέρος ακινήτου
Δ. Περαιτέρω διαίρεση χωριστών ιδιοκτησιών
1. Διαίρεση με δικαιοπραξία.
2. Συμβατική απαγόρευση διαίρεσης
3. Διαίρεση με δικαστική διανομή
Ε. Συγκυριότητα στα κοινά μέρη
1. Γενικά
2. Συγκυριότητα στο έδαφος
ΣΤ. Προσδιορισμός κοινών μερών
1. Συμφωνία συγκυρίων.
2. Έλλειψη συμφωνίας
3. Κοινόκτητα αποκλειστικής χρήσης
Ζ. Απαγόρευση διανομής των κοινών
Η. Σύσταση οροφοκτησίας επί δικαιώματος επιφάνειας
§ 8. Ύπαρξη οικοδομής επί του ακινήτου
Α. Δυνατή σύσταση και σε ακάλυπτο οικόπεδο
Β. Προσδιορισμός των χωριστών ιδιοκτησιών
Γ. Μελλοντικός όροφος
1. Εξουσία δικαιούχου
2. Εγγραφή υποθήκης
§ 9. Κάθετη οροφοκτησία
Α. Γενικά
Β. Στοιχεία κάθετης οροφοκτησίας
1. Η ρύθμιση του ν.δ. 1024/1971
2. Ενιαίο οικόπεδο
3. Το έδαφος
4. Λοιπές εφαρμοζόμενες ρυθμίσεις
5. Νομιμοποίηση άκυρων συστάσεων
Δ. Συνύπαρξη οριζόντιας και κάθετης (σύνθετης) οροφοκτησίας
Ε. Οικοδόμηση κτίσματος σε κάθετη οροφοκτησία
1. Οικοδόμηση κτίσματος
2. Υπέρβαση οικοδόμησης
3. Ενοικοδόμηση από κάθετη ιδιοκτησία
ΣΤ. Σύσταση κάθετης ιδιοκτησίας σε ακίνητα εκτός σχεδίου
1. Αρχική ρύθμιση.
2. Η ρύθμιση μετά το άρθ. 6 ν. 2052/1992
3. Η ρύθμιση μετά το άρθ. 27 § 2 ν. 2831/2000. 1. Με το άρθ. 27 § 2 ν. 2831/2000 ορίστηκε ότι:
4. Άρθ. 5 § 1 ν. 4178/2013
5. Άρθ. 98 ν. 4495/2017
6. Ερμηνευτική προσέγγιση
§ 10. Καθορισμός του ποσοστού συνιδιοκτησίας επί του εδάφους και των κοινών μερών
Α. Γενικά
Β. Συμβατικός καθορισμός
1. Κρατούσα άποψη
2. Η άποψή μας
Γ. Δικαστικός καθορισμός
1. Γενικά
2. Νομιμοποίηση.
3. Αρμοδιότητα – Διαδικασία
4. Περιεχόμενο αγωγής
5. Βιβλία διεκδικήσεων
6. Διαμεσολάβηση.
Δ. Δικαίωμα επέκτασης
Ε. Αναλογία στις κοινόχρηστες δαπάνες
ΣΤ. Μεταβολή συνθηκών
§ 11. Σύσταση οροφοκτησίας με μονομερή δικαιοπραξία του κυρίου.
Α. Γενικά
Β. Προηγούμενη και κρατούσα γνώμη
1. Προηγούμενη άποψη
2. Κρατούσα άποψη
3. Σύμβαση αναιτιώδης. 1. Κατά μία άποψη, η μονομερής δικαιοπραξία με την οποία συνιστάται οροφοκτησία είναι αναιτιώδης.
Γ. Σύμβαση κυρίου με τρίτον
1. Εκποίηση μέρους της οικοδομής από τον κύριο
2. Μεταγραφή
§ 12. Σύσταση οροφοκτησίας με σύμβαση
Α. Γενικά
Β. Τρόποι σύστασης με σύμβαση
1. Πολυμερής δικαιοπραξία
2. Σύμβαση.
Γ. Δωρεά αιτία θανάτου
Δ. Παραμεθόρια ακίνητα
Ε. Συμβατική τροποποίηση της σύστασης οροφοκτησίας
ΣΤ. Μονομερής τροποποίηση της σύστασης οροφοκτησίας
2. Άρθ. 16 ν. 5142/2024
§ 13. Σύσταση οροφοκτησίας με διάταξη τελευταίας βούλησης
Α. Σύσταση οροφοκτησίας με διάταξη τελευταίας βούλησης
Β. Τύπος διαθήκης και κληρονομικής σύμβασης
Γ. Μεταγραφή αποδοχής κληρονομίας
§ 14.Σύσταση οροφοκτησίας με δικαστική απόφαση διανομής (480Α ΚΠολΔ)
Α. Η ρύθμιση
Β. Προϋποθέσεις
Γ. Ακάλυπτο οικόπεδο
Δ. Νομιμοποίηση
1. Ενεργητική νομιμοποίηση
2. Εναγόμενος
Ε. Περιεχόμενο αγωγής διανομής
1. Γενικά
2. Υποβολή αιτήματος για σύσταση οροφοκτησίας
3. Τρόπος υποβολής του αιτήματος
4. Διαμεσολάβηση
ΣΤ. Συνέπειες απόφασης
Ζ. Παραίτηση από το δικαίωμα
§ 15.Σύσταση οροφοκτησίας από τους συγκυρίους που έχουν το 65% του ακινήτου
Α. Η ρύθμιση του άρθ. 1 ν. 1562/1985
Β. Προϋποθέσεις
Γ. Σύσταση οροφοκτησίας
Δ. Σύσταση κάθετης οροφοκτησίας (άρθ. 98 § 2 ν. 4495/2017)
Ε. Άσκηση αγωγής
1. Προδικασία
2. Νομιμοποίηση.
3. Αρμοδιότητα – Διαδικασία
4. Περιεχόμενο αγωγής
5. Επίδοση – Βιβλία διεκδικήσεων
6. Άμυνα εναγομένων
7. Διαμεσολάβηση
ΣΤ. Απόφαση
Ζ. Ένδικα μέσα
1. Προθεσμία άσκησης
2. Προθεσμία συζήτησης
3. Προθεσμία επίδοσης
4. Παθητική νομιμοποίηση έφεσης
Η. Σύναψη σύμβασης
Κεφάλαιο Γ΄
Λειτουργία της οροφοκτησίας
§ 16. Λειτουργία οροφοκτησίας χωρίς Κανονισμό
§ 17.Δικαιώματα και υποχρεώσεις των ιδιοκτητών σε σχέση με τη χωριστή ιδιοκτησία τους
Α. Πράγματα υπαγόμενα στην αποκλειστική κυριότητα του οροφοκτήτη
1. Γενικά
2. Ειδικά
Β. Εξουσίες κυρίου
1. Γενικά
2. Χρήση χωριστής ιδιοκτησίας
3. Κατάχρηση δικαιώματος
5. Τοποθέτηση συστήματος βιντεοεπιτήρησης
Γ. Περιορισμοί κυριότητας
1. Γενικά
2. Ενέργειες στη χωριστή ιδιοκτησία
3. Επέμβαση σε άλλη χωριστή ιδιοκτησία
4. Υποχρέωση συντήρησης χωριστής ιδιοκτησίας
5. Ευθύνη σε αποζημίωση – Συρροή αξιώσεων
6. Υποχρέωση ανοχής
7. Καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος
Δ. Δικαιώματα των άλλων συνιδιοκτητών
1. Αξίωση αποζημίωσης
2. Περιεχόμενο αγωγής αποζημίωσης.
3. Αξίωση κατεδάφισης
4. Αξίωση επαναφοράς πραγμάτων
Ε. Συνένωση και διαίρεση χωριστών ιδιοκτησιών
ΣΤ. Μεταβολή χρήσης χωριστής ιδιοκτησίας
1. Δικαίωμα μεταβολής
2. Το πρόβλημα του Airbnb
Ζ. Πολεοδομικές παραβάσεις
Η. Δικαστικός έλεγχος
Θ. Εκποίηση χωριστής ιδιοκτησίας
Ι. Προσβολή κυριότητας
ΙΑ. Παραγραφή
ΙΒ. Περιορισμοί από τον Κανονισμό
1. Γενικά
2. Χαρακτήρας περιορισμών
3. Αντίθεση σε πολεοδομικές διατάξεις
4. Μεταβολή συνθηκών
5. Παράβαση συμφωνίας
§ 18. Οροφοκτησία και πολεοδομία
Α. Υπέρβαση συντελεστή δόμησης
1. Παράβαση συνιδιοκτήτη
2. Δικαιώματα λοιπών συνιδιοκτητών (Κατεδάφιση - Αποζημίωση).
Β. Θέση κτηρίου στο οικόπεδο
1. Προϊσχύσας ΓΟΚ
2. Ισχύων ΝΟΚ (ν. 4067/2012).
Γ. Μεταβολή όρων δόμησης
Δ. Πολεοδομικές παραβάσεις σε γειτονικά ακίνητα
Ε. Νομιμοποίηση αυθαίρετων κατασκευών
§ 19. Κοινά μέρη της οροφοκτησίας
Α. Αναγκαστική συγκυριότητα
Β. Κριτήριο χαρακτηρισμού πράγματος ως κοινόχρηστου
Γ. Κοινά πράγματα
1. Γενικά
2. Έδαφος
3. Υπέδαφος
4. Θεμέλια
5. Υπόγειο
6. Πρωτότοιχοι
7. Στέγη – Δώμα – Ταράτσα
8. Ακάλυπτος χώρος – Αυλή
9. Προκήπιο (πρασιά)
10. Πιλοτή
11. Κλίμακες (Σκάλες).
12. Καπνοδόχοι – Καπναγωγοί
13. Ανελκυστήρας
14. Λοιπά μέρη
Δ. Μερικώς κοινά πράγματα
Ε. Ποσοστό συνιδιοκτησίας
ΣΤ. Ανέγερση αυθαίρετου κτίσματος σε κοινό μέρος
Ζ. Ακάλυπτοι χώροι οικοδομικού τετραγώνου
Η. Δικαιώματα συνιδιοκτητών
Θ. Καθορισμός κοινών πραγμάτων με συμφωνία
1. Συμβατικός καθορισμός
2. Αντίθεση συμφωνίας στον νόμο
3. Έκταση δικαιώματος καθορισμού κοινών
4. Αίθουσα κοινωνικών εκδηλώσεων
5. Χώροι στάθμευσης στην πιλοτή
6. Ποσοστό συγκυριότητας στα κοινά
7. Όροι Κανονισμού
8. Παράβαση όρων του Κανονισμού και αδικοπραξία
§ 20.
Δικαιώματα και υποχρεώσεις των ιδιοκτητών σε σχέση με τα κοινά μέρη
Α. Χρήση των κοινών
2. Χρήση δώματος
3. Έκταση και υπέρβαση χρήσης
4. Μη βλάβη άλλων συνιδιοκτητών
5. Απαγόρευση μεταβολής προορισμού
6. Δικαστική ρύθμιση διοίκησης και διαχείρισης των κοινών
7. Αχρησία – Χρησικτησία
8. Δικαίωμα κάρπωσης
9. Αισθητική εμφάνιση οικοδομής
10. Προστασία επί προσβολής χρήσης κοινού
11. Αποζημίωση επί υπέρβασης χρήσης
Β. Επισκευή και ανανέωση των κοινών
1. Έννοιες
2. Υποχρέωση ανοχής λοιπών συνιδιοκτητών
3. Υπόχρεοι σε επισκευή
Γ. Μεταβολές και προσθήκες επί του κοινού
1. Ρύθμιση
2. Έννοιες
3. Προϋποθέσεις.
4. Επιτρεπτό ή μη, των μεταβολών-προσθηκών
5. Εφαρμογή ή μη, άρθ. 792 § 1 ΑΚ
Δ. Δικαστική προστασία
1. Άρση προσβολής
2. Αποζημίωση
3. Νομιμοποίηση
4. Ομοδικία
5. Παραγραφή
6. Περιεχόμενο αγωγής για άρση ή/και παράλειψη της προσβολής.
§ 21. Καθορισμός χρήσης κοινών πραγμάτων
Α. Περιορισμοί χρήσης
1. Γενικά
2. Μεταβολή προορισμού
3. Απόφαση Γενικής Συνέλευσης
4. Πολεοδομική ρύθμιση
Β. Συμφωνία για αποκλειστική χρήση κοινού
1. Συμφωνία αποκλειστικής χρήσης.
2. Φύση συμφωνίας
3. Κτήση με χρησικτησία;
4. Περιορισμοί δικαιώματος
5. Τύπος συμφωνίας
6. Τροποποίηση συμφωνίας
7. Ιδιότητα συγκυρίου.
8. Μερικότερες συμφωνίες
9. Χώροι στάθμευσης πιλοτής
10. Κάθετη συνιδιοκτησία
11. Προσβολή του δικαιώματος αποκλειστικής χρήσης
Γ. Ρυθμίσεις στον Κανονισμό
Δ. Συνέπειες απαγορεύσεων
1. Ισχύς απαγορεύσεων
2. Δέσμευση τρίτων
3. Κατάχρηση δικαιώματος
Ε. Κατάργηση απαγορεύσεων
ΣΤ. Δικαστική προστασία
1. Νομιμοποίηση
2. Ομοδικία
3. Περιεχόμενο αγωγής
4. Βιβλία διεκδικήσεων. 1. Η αγωγή δεν εγγράφεται στα βιβλία διεκδικήσεων.
§ 22. Συμμετοχή των συνιδιοκτητών στις κοινές δαπάνες
Α. Γενικά
Β. Κοινά βάρη
Γ. Προϋποθέσεις συμμετοχής στις κοινές δαπάνες
Δ. Αναγκαίες δαπάνες
1. Αναγκαιότητα της δαπάνης.
2. Μη αναγκαιότητα της δαπάνης
3. Περιπτώσεις
4. Πεζοδρόμια
5. Ανελκυστήρας
6. Δαπάνη για δικαστικά έξοδα
Ε. Κατανομή των δαπανών
1. Συμφωνία κατανομής
2. Έλλειψη συμφωνίας τρόπου κατανομής
3. Κατανομή εν τοις πράγμασι
ΣΤ. Ειδικές περιπτώσεις κατανομής δαπανών
1. Κλίμακες
2. Δώμα
3. Μεσότοιχοι
4. Δαπάνες θέρμανσης
Ζ. Δικαιούχοι και υπόχρεοι σε καταβολή της δαπάνης
2. Υπαιτιότητα τρίτου
3. Ειδικός διάδοχος
4. Καθολικός διάδοχος
5. Επικαρπία
6. Οίκηση
Η. Νομική βάση αναζήτησης της δαπάνης
Θ. Χρόνος απαίτησης της δαπάνης
Ι. Παραγραφή
ΙΑ. Συμβατική πρόβλεψη συμμετοχής στις κοινές δαπάνες
1. Συμβατικός καθορισμός ποσοστού συμμετοχής
2. Δέσμευση συνιδιοκτητών και διαδόχων
3. Τροποποίηση συμφωνίας
4. Εξαίρεση χωριστής ιδιοκτησίας
5. Ποσοστό συμμετοχής
6. Υποχρέωση συμμετοχής στις κοινές δαπάνες
7. Ανάρτηση κοινόχρηστων δαπανών
ΙΒ. Αποθεματικό
ΙΓ. Αγωγή για καταβολή κοινόχρηστων δαπανών
1. Νομιμοποίηση
2. Διαδικασία – Αρμοδιότητα – Διαμεσολάβηση
3. Περιεχόμενο αγωγής
4. Άμυνα εναγομένου
5. Ασφαλιστικά μέτρα
6. Έκδοση διαταγής πληρωμής
§ 23.
Διοίκηση και διαχείριση της κοινωνίας αν δεν υπάρχει Κανονισμός
Α. Γενικός κανόνας και εξαιρέσεις
Β. Συμμετοχή στους καρπούς των κοινών
Γ. Εφαρμοζόμενες διατάξεις του ΑΚ
Δ. Διοίκηση και διαχείριση από την παμψηφία
Κεφάλαιο Δ΄
Διαχειριστής οροφοκτησίας
§ 24. Διορισμός διαχειριστή εν ελλείψει Κανονισμού
Α. Η ρύθμιση
1. Έλλειψη Κανονισμού
2. Πρόσωπο διαχειριστή
3. Εξουσίες
4. Προαιρετικό διορισμού
Β. Περισσότεροι διαχειριστές
Γ. Σχέση άμισθου διαχειριστή και συνιδιοκτητών
1. Σχέση εντολής
2. Αποδοχή διορισμού
3. Υποκατάσταση από άλλον
4. Καταβολή δαπανών
Δ. Διορισμός από το δικαστήριο
Ε. Αμειβόμενος διαχειριστής
ΣΤ. Τύπος διορισμού
Ζ. Διάρκεια θητείας – Διαχειριστής εν τοις πράγμασι
Η. Εξουσίες διαχειριστή
Θ. Υποχρεώσεις και ευθύνη διαχειριστή
Ι. Δικαίωμα ενέργειας των συνιδιοκτητών
ΙΑ. Παροχή πληροφοριών
ΙΒ. Προσβολή διορισμού
ΙΓ. Δικαστική εκπροσώπηση
1. Εκπροσώπηση ένωσης συνιδιοκτητών
2. Εξουσία δικαστικής εκπροσώπησης
3. Περιεχόμενο αγωγής με διάδικο τον διαχειριστή
4. Αλλαγή διαχειριστή
ΙΔ. Ανάκληση διαχειριστή
1. Απόφαση συνιδιοκτητών
2. Δικαστική απόφαση
§ 25. Διαχειριστής οροφοκτησίας με Κανονισμό
Α. Πρόβλεψη για διορισμό διαχειριστή
Β. Εξουσίες και υποχρεώσεις διαχειριστή
Γ. Προσβολή εκλογής διαχειριστή
Δ. Παύση – ανάκληση διαχειριστή
§ 26. Δικαστικός διορισμός διαχειριστή
Α. Διοίκηση και διαχείριση από το δικαστήριο
1. Εφαρμογή άρθ. 790 ΑΚ
2. Εξουσία δικαστηρίου
3. Σχέση εντολής
4. Διάρκεια θητείας
5. Ανάκληση διαχειριστή
Β. Νομιμοποίηση διαδίκων
Γ. Περιεχόμενο αγωγής – Άμυνα εναγομένου
1. Περιεχόμενο αγωγής
2. Άμυνα εναγομένου
Δ. Διαδικασία – Ασφαλιστικά μέτρα
1. Διαδικασία.
2. Ασφαλιστικά μέτρα
Ε. Απόφαση
§ 27. Λογοδοσία διαχειριστή
Α. Γενικά
Β. Υποχρέωση λογοδοσίας
Γ. Εντολέας
Δ. Νομιμοποίηση
Ε. Άσκηση αγωγής
1. Γενικά
2. Περιεχόμενο αγωγής
3. Άμυνα εναγομένουα
ΣΤ. Αρμοδιότητα – Διαδικασία – Διαμεσολάβηση
Ζ. Παραγραφή
Η. Απόφαση
Κεφάλαιο Ε΄
Κανονισμός οροφοκτησίας
§ 28. Σύνταξη Κανονισμού
Α. Γενικά
Β. Μη υποχρεωτικό Κανονισμού
Γ. Φύση Κανονισμού
1. Πολυμερής δικαιοπραξία
2. Σχέση αθέτησης Κανονισμού με αδικοπραξία
Δ. Δέσμευση διαδόχων
1. Ειδικοί διάδοχοι.
2. Δέσμευση μισθωτών
Ε. Περιεχόμενο Κανονισμού
1. Γενικά
2. Ποινική ρήτρα.
3. Πρόβλεψη δωσιδικίας
4. Ρήτρας διαιτησίας
5. Καταστροφή της οικοδομής
6. Ανίσχυρες ρήτρες του Κανονισμού
ΣΤ. Περιορισμοί με χαρακτήρα δουλείας
1. Πρόβλεψη περιορισμών και απαγορεύσεων
2. Χαρακτήρας δουλείας
3. Παράβαση Κανονισμού από μισθωτή ή τρίτον
Ζ. Προϋποθέσεις κατάρτισης Κανονισμού
Η. Τύπος Κανονισμού
1. Συμβολαιογραφικό έγγραφο
2. Μεταγραφή/Κτηματολόγιο
3. Συνέπειες μη τήρησης του τύπου
Θ. Παραβίαση του Κανονισμού
Ι. Κατάχρηση δικαιώματος και Κανονισμός
1. Εφαρμογή άρθ. 281 ΑΚ
2. Διαδοχή στην κατάχρηση
3. Αναιρετικός έλεγχος
4. Τρόπος άσκησης δικαιώματος
§ 29. Κατάρτιση Κανονισμού μετά από άδεια του δικαστηρίου
Α. Η ρύθμιση (άρθ. 9 ν. 1562/1985)
Β. Εφαρμοζόμενες διατάξεις του ν. 1562/1985
1. Γενικά
2. Το άρθ. 4 ν. 1562/1985
Γ. Προδικασία – Περιεχόμενο Κανονισμού
1. Προδικασία
2. Προβλέψεις κανονισμού
3. Σχέδιο Κανονισμού
Δ. Νομιμοποίηση
1. Ενεργητική νομιμοποίηση
2. Δικαιούχοι δικαιώματος επέκτασης της οικοδομής
3. Παθητική νομιμοποίηση - Αναγκαστική ομοδικία
4. Προσεπίκληση. 1. Σύμφωνα με το άρθ. 86 ΚΠολΔ:
Ε. Άσκηση αγωγής
1. Περιεχόμενο αγωγής.
733
3. Βιβλία διεκδικήσεων. 1. Η αγωγή για κατάρτιση Κανονισμού δεν εγγράφεται στα βιβλία διεκδικήσεων.
ΣΤ. Άμυνα εναγομένων
Ζ. Αρμοδιότητα – Διαδικασία – Διαμεσολάβηση
Η. Απόφαση
Θ. Προθεσμία ένδικων μέσων
§ 30. Τροποποίηση και συμπλήρωση του Κανονισμού
Α. Γενικά
Β. Τροποποίηση από την πλειοψηφία
Γ. Τύπος τροποποίησης
Δ. Συμπλήρωση ή τροποποίηση με άδεια δικαστηρίου (άρθ. 9 ν. 1562/1985)
Ε. Συμπλήρωση Κανονισμού με άρθ. 288 ΑΚ
Κεφάλαιο ΣΤ΄
Ειδικά θέματα οροφοκτησίας
§ 31. Γενική Συνέλευση συνιδιοκτητών
Α. Γενικά
Β. Αρμοδιότητες Συνέλευσης
Γ. Απαρτία – Πλειοψηφία
1. Απαρτία
2. Απόφαση διά περιφοράς
3. Σχηματισμός πλειοψηφίας
4. Απόφαση με παμψηφία. Σχετικά με τις υποθέσεις για τις οποίες απαιτείται παμψηφία, οι ΜΠρΘεσ 764/2019 και ΜΠρΘεσ 15141/2012 δέχθηκαν ότι:
Δ. Συμμετοχή στη Συνέλευση
1. Γενικά
2. Περισσότεροι συγκύριοι χωριστής ιδιοκτησίας
3. Επικαρπωτής
4. Αντιπροσώπευση
5. Συμμετοχή διαχειριστή
6. Δικαιούχος επέκτασης
7. Περιορισμός δικαιώματος
Ε. Σύγκληση Γενικής Συνέλευσης
ΣΤ. Δέσμευση από απόφαση της Συνέλευσης
Ζ. Τύπος αποφάσεων
Η. Προσβολή απόφασης ΓΣ
1. Εφαρμογή άρθ. 101 ΑΚ.
2. Τρόπος προσβολής της απόφασης
3. Ακυρώσιμη, άκυρη και ανυπόστατη απόφαση
4. Η άποψή μας. 1. Σύγχυση επικρατεί τόσο στη νομολογία όσο και στη θεωρία, σχετικά με το ποιες αποφάσεις υπάγονται στη διάταξη του άρθ. 101 ΑΚ και συνεπώς υπόκεινται στην προβλεπόμενη από αυτό εξάμηνη προθεσμία και ποιες αποφάσεις είναι αυτοδικαίως άκυρες και δεν υπόκεινται στην προθεσμία αυτή
5. Ενεργητική νομιμοποίηση – Έννομο συμφέρον
6. Παθητική νομιμοποίηση
7. Προθεσμία
8. Αρμοδιότητα
9. Διαδικασία – Διαμεσολάβηση
10. Περιεχόμενο αγωγής
11. Αναφορά αιτιώδους συνάφειας
12. Τελεσίδικη απόφαση.
13. Αναστολή εκτέλεσης
§ 32. Χώροι στάθμευσης
Α. Γενικά
1. Νομοθετικές ρυθμίσεις
2. Θέσεις στάθμευσης γενικώς
Β. Θέσεις στάθμευσης στην πιλοτή
1. Ισχύον καθεστώς
2. Συστάσεις χωριστών ιδιοκτησιών στην πιλοτή προ του ν. 1221/1981
3. Κατάχρηση δικαιώματος
Γ. Χρήση χώρων στην πιλοτή και στο οικόπεδο
Δ. Οικοδόμηση χώρων της πιλοτής
Ε. Μετατροπή και διόρθωση δικαιοπραξίας
1. Μετατροπή δικαιοπραξίας κατ’ άρθ. 182 ΑΚ
2. Διόρθωση δικαιοπραξίας κατά το άρθ. 46 ν. 5005/2022
ΣΤ. Δέσμευση θέσεων στάθμευσης
Ζ. Συμφωνία αποκλειστικής χρήσης
Η. Κατανομή σε χωριστές ιδιοκτησίες
1. Κατανομή χώρων στάθμευσης
2. Μη κατανομή χώρων στάθμευσης
Θ. Εκμίσθωση χώρου στάθμευσης
§ 33. Δαπάνες και λειτουργία θέρμανσης
Α. Γενικά
Β. Τεχνικός Κανονισμός κατανομής δαπανών θέρμανσης
Γ. Φύση διατάξεων
Δ. Περιεχόμενο και υπόχρεοι καταβολής δαπανών θέρμανσης
1. Περιεχόμενο δαπανών θέρμανσης
2. Υπόχρεοι καταβολής δαπανών θέρμανσης
Ε. Αντίθετες συμφωνίες
1. Γενικά
2. Πριν από την ισχύ του ν. 1512/1985
ΣΤ. Φυσικό αέριο και λοιπές νέες πηγές ενέργειας
1. Νομοθετικά κείμενα. 1. Σύμφωνα με το άρθ. 2 §§ 5-8 π.δ. 420/1987:
2. ΑιτΕκθ άρθ. 127 ν. 4495/2017
3. Ερμηνευτική προσέγγιση
4. Υποχρέωση ανοχής
§ 34. Διατήρηση ζώων στις χωριστές ιδιοκτησίες
Α. Γενικά
Β. Διατήρηση οικόσιτων ζώων
Γ. Ζώα συντροφιάς
Δ. Ευθύνη κατόχου ζώου
§ 35. Προστασία από ενοχλήσεις
Α. Μέτρα για την τήρηση της κοινής ησυχίας
Β. Θόρυβοι από τα ζώα
Γ. Προσβολή κυριότητας από εκπομπές και εγκαταστάσεις
1. Υποχρέωση ανοχής εκπομπών
2. Προσβολή κυριότητας
3. Επιβλαβείς εγκαταστάσεις
4. Αρνητική αγωγή
5. Προστασία νομής
6. Προσβολή προσωπικότητας
Δ. Δικαστική προστασία
1. Καθ’ ύλην αρμοδιότητα
2. Κατά τόπον αρμοδιότητα
3. Ασφαλιστικά μέτρα
4. Βιβλία διεκδικήσεων – Δικαστικό ένσημο. 1. Η αρνητική αγωγή (1108 ΑΚ) και οι αγωγές νομής, εφόσον αφορούν ακίνητο, εγγράφονται, κατ’ άρθ. 220 ΚΠολΔ, στα βιβλία διεκδικήσεων.
Κεφάλαιο Ζ΄
Επέκταση οικοδομής επί οροφοκτησίας
§ 36. Το δικαίωμα επέκτασης της οικοδομής
Α. Γενικά
Β. Έκταση εφαρμογής της ρύθμισης του άρθ. 8 ν. 3741/1929
1. Γενικά
2. Τοπικοί κώδικες
3. Κυκλάδες
Γ. Η νομική φύση του δικαιώματος επέκτασης
Δ. Τρόποι επέκτασης της οικοδομής
1. Γενικά
2. Συμφωνία προς πολεοδομικές ρυθμίσεις
Ε. Καθορισμός ποσοστού συμμετοχής του δικαιώματος επέκτασης στα κοινά
§ 37. Δικαιούχοι του δικαιώματος επέκτασης
Α. Δικαιούχοι συνιδιοκτήτες
1. Γενικά
2. Διάταξη ενδοτικού δικαίου
Β. Δικαιούχος τρίτος μη συνιδιοκτήτης
Γ. Επέκταση επί κάθετης ιδιοκτησίας
Δ. Προσβολή δικαιώματος επέκτασης
Ε. Υποχρέωση συναίνεσης λοιπών συνιδιοκτητών
ΣΤ. Μεταβίβαση του δικαιώματος επέκτασης
1. Γενικά
2. Τύπος μεταβίβασης
3. Έκταση μεταβίβασης
4. Υποθήκευση – Κατάσχεση
Ζ. Διανομή δικαιώματος
1. Κρατούσα άποψη
2. Η άποψή μας
§ 38. Άσκηση του δικαιώματος επέκτασης
Α. Άσκηση του δικαιώματος με συμφωνία των δικαιούχων
Β. Άσκηση του δικαιώματος εν ελλείψει συμφωνίας των δικαιούχων.
1. Γενικά
2. Αδυναμία ή δυστροπία συνιδιοκτητών
Γ. Έκδοση δικαστικής απόφασης
1. Αντικείμενο δίκης
2. Αρμοδιότητα – Διαδικασία – Διαμεσολάβηση
Δ. Αγωγή για βεβαίωση αδυναμίας ή δυστροπίας
1. Νομιμοποίηση
2. Περιεχόμενο αγωγής
3. Βιβλία διεκδικήσεων – Δικαστικό ένσημο
4. Απόφαση
Ε. Καθορισμός της αξίας της συνιδιοκτησίας των μη μετεχόντων συνιδιοκτητών
1. Καθορισμός της αξίας των ποσοστών συνιδιοκτησίας
2. Καταβολή στον αρνούμενο, της αξίας της συνιδιοκτησίας του
ΣΤ. Ανακατανομή ποσοστών στα κοινά μέρη και στις κοινές δαπάνες
§ 39. Συνέπειες άσκησης του δικαιώματος επέκτασης της οικοδομής.
Α. Κτήση κυριότητας των νέων χωριστών ιδιοκτησιών
Β. Ανακατανομή ποσοστών συμμετοχής των χωριστών ιδιοκτησιών στα κοινά πράγματα και στις κοινές δαπάνες
1. Γενικά
2. Δικαστική ανακατανομή
3. Νομιμοποίηση – Ομοδικία
4. Αρμοδιότητα – Διαδικασία – Διαμεσολάβηση
5. Περιεχόμενο αγωγής
§ 40. Επέκταση της οικοδομής με τον ν. 1562/1985
Α. Γενικά
Β. Προϋποθέσεις
Γ. Άσκηση αγωγής
1. Γενικά
2. Νομιμοποίηση
3. Αρμοδιότητα – Διαδικασία – Διαμεσολάβηση
4. Περιεχόμενο αγωγής
Δ. Άμυνα εναγομένων
Κεφάλαιο Η΄
Λύση οροφοκτησίας
§ 41. Καταστροφή οικοδομής – Ανακατασκευή
Α. Λύση οροφοκτησίας λόγω καταστροφής της οικοδομής
1. Λύση οροφοκτησίας
2. Διατυπώσεις
3. Αντίθετη συμφωνία
4. Επί κάθετης οροφοκτησίας
5. Ανέγερση νέας οικοδομής
Β. Προϋποθέσεις ανακατασκευής
Γ. Υποχρέωση συνεισφοράς (άρθ. 9 § 2 ν. 3741/1929)
Δ. Άρνηση συνεισφοράς (άρθ. 9 § 3 ν. 3741/1929)
Ε. Άρνηση ανακατασκευής (άρθ. 9 § 4 ν. 3741/1929)
§ 42. Κατάργηση οροφοκτησίας με δικαιοπραξία
Α. Γενικά
Β. Τύπος κατάργησης
Γ. Απόφαση πλειοψηφίας
Δ. Μονομερής δικαιοπραξία
Ε. Κατάργηση με χρησικτησία
ΣΤ. Συνέπειες κατάργησης οροφοκτησίας
§ 43. Απαλλοτρίωση ακινήτου
Κεφάλαιο Θ΄
Δικονομικά θέματα
§ 44. Διαδικασία περιουσιακών διαφορών
Α. Γενικά
1. Ενοποίηση ειδικών διαδικασιών
2. Διαφορές από οροφοκτησία
3. Εσφαλμένη διαδικασία
4. Διαμεσολάβηση
Β. Νέα διαδικασία περιουσιακών διαφορών
§ 45. Αρμοδιότητα – Διαδικασία
Α. Καθ’ ύλην αρμοδιότητα – Διαδικασία
1. Αρμοδιότητα
2. Διαδικασία
Β. Διαφορές από οροφοκτησία
1. Γενικά
2. Ύπαρξη οικοδομήματος
3. Υπαγόμενες διαφορές
4. Μη υπαγόμενες διαφορές
Γ. Κατά τόπον αρμοδιότητα
1. Δωσιδικία
2. Παρέκταση αρμοδιότητας
Δ. Ασφαλιστικά μέτρα
§ 46. Άσκηση αγωγής
Α. Τρόπος άσκησης
Β. Διαδρομή προθεσμίας επίδοσης
Γ. Νομιμοποίηση
1. Γενικά
2. Μεταβίβαση επιδίκου
Δ. Απαγόρευση διαζευκτικής ή επικουρικής εναγωγής
Ε. Άσκηση αγωγής από αντιπρόσωπο
ΣΤ. Νομική βάση αγωγής
Ζ. Χρόνος κτήσης αγωγικού δικαιώματος
Η. Συνέπειες άσκησης της αγωγής
1. Κατάθεση αγωγής
2. Επίδοση αγωγής
3. Μεταβολή της βάσης της αγωγής
Θ. Αποδοχή της αγωγής (298 ΚΠολΔ)
Ι. Ανταγωγή
1. Γενικά. 1. Κατά το άρθ. 268 ΚΠολΔ:
2. Επί απλής ομοδικίας
3. Τρόπος άσκησης
4. Επικουρική
ΙΑ. Βιβλία διεκδικήσεων
§ 47. Συζήτηση στο ακροατήριο
Α. Προτάσεις – Παράσταση με δικηγόρο
1. Προτάσεις
2. Παράσταση με δικηγόρο
3. Πιστοποιητικό φορολογικής αρχής
Β. Αναβολή – Ματαίωση συζήτησης
1. Αναβολή συζήτησης
2. Ματαίωση συζήτησης
Γ. Παρέμβαση
1. Κύρια παρέμβαση
2. Πρόσθετη παρέμβαση
3. Αυτοτελής πρόσθετη παρέμβαση
4. Τρόπος άσκησης της παρέμβασης
Δ. Ομοδικία
Ε. Ερημοδικία διαδίκου
1. Ερημοδικία εναγομένου
2. Ερημοδικία ενάγοντος
3. Ανακοπή ερημοδικίας
ΣΤ. Ενστάσεις
1. Γενικά
2. Ένσταση επίσχεσης
3. Ένσταση συμψηφισμού
4. Ένσταση κατάχρησης δικαιώματος
5. Ένσταση εξόφλησης. 1. Η ενοχή αποσβήνεται με καταβολή (416 ΑΚ).
6. Αντένσταση
Ζ. Αποδείξεις
1. Γενικά
2. Ένορκες βεβαιώσεις
3. Υπεύθυνες δηλώσεις
4. Έγγραφα ιδιωτικά
5. Ομολογία
6. Δικονομικές συμβάσεις
§ 48. Έφεση
Α. Άσκηση έφεσης
1. Γενικά
2. Προσβαλλόμενη απόφαση
Β. Προθεσμία έφεσης
1. Γενικά
2. Διαφορές ν. 1562/1985
3. Καταχρηστική προθεσμία
4. Αναστολή προθεσμίας
Γ. Αρμοδιότητα – Άσκηση – Κλήτευση
1. Αρμοδιότητα
2. Άσκηση – Κλήτευση
Δ. Λόγοι έφεσης – Πρόσθετοι λόγοι – Αντέφεση
1. Λόγοι έφεσης
2. Πρόσθετοι λόγοι
3. Αντέφεση
Ε. Συζήτηση έφεσης
1. Προτάσεις
2. Συζήτηση έφεσης κατ’ ερήμην πρωτόδικης απόφασης
3. Ερημοδικία διαδίκου
4. Συζήτηση – Αποδείξεις
5. Νέοι ισχυρισμοί και αιτήματα
6. Εφαρμοστέο δίκαιο από το εφετείο
7. Παραίτηση από έφεση
8. Ματαίωση συζήτησης
ΣΤ. Δεδικασμένο
§ 49. Αναίρεση
Α. Προθεσμία αναίρεσης
1. Γενικά
2. Καταχρηστική προθεσμία
3. Αναστολή προθεσμίας
Β. Άσκηση – Περιεχόμενο δικογράφου
Γ. Προσβαλλόμενη απόφαση
Δ. Πρόσθετοι λόγοι αναίρεσης
Ε. Νομιμοποίηση – Κλήτευση αντιδίκου
1. Ενεργητική νομιμοποίηση
2. Παθητική νομιμοποίηση
3. Κλήτευση
4. Παράσταση – Δικαστική πληρεξουσιότητα
5. Παραίτηση
6. Ερημοδικία διαδίκου
ΣΤ. Προτάσεις – Σχετικά
Ζ. Αναστολή εκτέλεσης
Η. Επαναφορά πραγμάτων
§ 50. Έκδοση διαταγής πληρωμής
Α. Προϋποθέσεις έκδοσης διαταγής πληρωμής
1. Γενικά
2. Δικαιοδοσία πολιτικών δικαστηρίων
3. Ύπαρξη εγγράφου
4. Βέβαιη αξίωση
5. Διαταγή πληρωμής για κοινόχρηστες δαπάνες
Β. Ομοδικία
Γ. Αρμοδιότητα – Αίτηση – Εξουσία Δικηγόρου
1. Αρμοδιότητα καθ’ ύλην
2. Τοπική αρμοδιότητα
3. Υποβολή και περιεχόμενο αίτησης. Κατά το άρθ. 626 §§ 1-3 ΚΠολΔ:
4. Εξουσία ορισθέντος Δικηγόρου
Δ. Εκκρεμοδικία
Ε. Έκδοση και επίδοση της διαταγής πληρωμής
ΣΤ. Εκτελεστός τίτλος
Ζ. Ανακοπή κατά της διαταγής πληρωμής
1. Ανακοπή – Προθεσμία.)
2. Νομιμοποίηση
3. Αρμοδιότητα
4. Άσκηση της ανακοπής
5. Αντικείμενο δίκης ανακοπής
6. Σώρευση ανακοπής κατά της εκτέλεσης
7. Πρόσθετοι λόγοι ανακοπής
Η. Αναστολή εκτέλεσης διαταγής πληρωμής
Θ. Δεύτερη επίδοση της διαταγής πληρωμής
Ι. Παραγραφή απαίτησης
§ 51. Αναγκαστική εκτέλεση
Α. Προσωρινή εκτέλεση
Β. Επιταγή προς εκτέλεση
Γ. Επανειλημμένη εκτέλεση
Δ. Εκτέλεση κατά ένωσης συνιδιοκτητών
Ε. Εκτέλεση επί οροφοκτησίας
1. Ενέργεια υλικών πράξεων (945 ΚΠολΔ)
2. Παράλειψη ή ανοχή πράξης (947 § 1 ΚΠολΔ)
Νομοθετικά κείμενα οροφοκτησίας
Αλφαβητικό ευρετήριο
Ευρετήριο διατάξεων νόμων

















